- Wiek 5-6 lat i klasy 1-3
- Czas około 60 minut
- Miejsce park, skwer albo teren przy szkole
- Pora roku jesień
- Trudność łatwa
Pomysł na jesienne warsztaty przyrodnicze w plenerze: dzieci zostają liściowymi detektywami. Z kartą w ręku szukają w parku drzew, rozpoznają je po kształcie liści i owocach, a zebrane liście zamieniają w zielnik. Wystarczy wydrukować tę stronę i wyjść na spacer.
Czego dzieci się nauczą
- rozpoznawać kilka popularnych drzew po liściach i owocach,
- uważnie obserwować i porównywać kształty,
- szanować drzewa – zbierać tylko to, co już opadło.
Materiały
- wydrukowana karta detektywa (poniżej) – jedna na dziecko albo na parę,
- ołówek i twarda podkładka, np. kawałek tektury,
- papierowa torebka na liście,
- lupa – jeśli macie,
- do zielnika: gruba stara książka, gazety, klej, kartki.
Karta liściowego detektywa
| Drzewo | Po czym poznać liść | Znalazłem |
|---|---|---|
| Dąb | podłużny, z falistymi, zaokrąglonymi wcięciami po bokach; pod drzewem leżą żołędzie | |
| Klon | jak dłoń z pięcioma ostro zakończonymi częściami; owoce ze skrzydełkami, czyli „noski” | |
| Kasztanowiec | 5-7 dużych listków wyrastających z jednego miejsca jak palce; owoce w kolczastej łupinie | |
| Lipa | w kształcie serca, z drobnymi ząbkami na brzegu | |
| Brzoza | mały, w kształcie trójkąta, z ząbkami; drzewo ma białą korę z czarnymi plamami |
Spacerowe bingo
Kto pierwszy znajdzie trzy rzeczy w jednym rzędzie?
| szyszka | żołądź | kasztan |
| mech na pniu | czerwony liść | piórko |
| żółty liść | ślad ptaka | kamyk |
Przygotowanie
- Wydrukuj kartę detektywa – przycisk „Drukuj” znajdziesz pod tytułem strony.
- Sprawdź wcześniej, jakie drzewa rosną w parku, do którego idziecie.
- Ustalcie zasady: trzymamy się grupy, zbieramy tylko liście, które już leżą na ziemi.
Krok po kroku
- Na miejscu dzieci szukają drzew z karty. Porównują kształt liści i rozglądają się za owocami pod drzewem.
- Gdy rozpoznają drzewo, zaznaczają je na karcie.
- Pod każdym rozpoznanym drzewem podnoszą jeden opadły liść i chowają go do torebki.
- Jeśli zostanie czas, grają w spacerowe bingo.
- Po powrocie układają liście między kartkami gazety i przyciskają je grubą książką.
- Po 1-2 tygodniach naklejają wysuszone liście na kartki i podpisują nazwy drzew. Zielnik gotowy.
Bezpieczeństwo
Nie zrywamy liści z drzew – zbieramy tylko opadłe. Niczego, co znajdziemy, nie jemy: kasztany z kasztanowca, żołędzie, jagody i grzyby nie są do jedzenia. Piórek nie dotykamy gołymi rękami. Po spacerze wszyscy myją ręce i sprawdzają ubranie – kleszcze bywają aktywne także jesienią.
Warianty
- Odbijanki – liść kładziemy pod kartką i pocieramy po niej płasko kredką. Pojawia się rysunek liścia z wszystkimi żyłkami.
- Bez wychodzenia – nauczyciel albo rodzice przynoszą liście, a dzieci rozpoznają je w sali z kartą w ręku.
- Wiosną – te same drzewa, ale szukamy pąków, kwiatów i pierwszych liści. Dzieci porównują, jak wyglądało drzewo jesienią.
- Dla klas 1-3 – uczniowie dopisują do karty szóste drzewo, które znaleźli sami, i opisują jego liść.