Przejdź do treści

Czy wiesz, na co patrzysz? Kasztany, których nie warto jeść

Czy wiesz, na co patrzysz? Lśniący, gładki, brązowy jak wypolerowane drewno. Kasztan to jeden z pierwszych skarbów, jakie zbieraliśmy w dzieciństwie. Tylko że to, co nazywamy kasztanem, wcale nim nie jest. To nasiono kasztanowca – drzewa, które przywędrowało do Polski z Bałkanów kilkaset lat temu i do dziś skrywa kilka zaskakujących historii. Zapraszamy na jesienne zbieranie kasztanów w okolicach Dębiny.

Kasztan, który nie jest kasztanem

Kasztany, które zbieramy w parkach, to nasiona kasztanowca zwyczajnego. Prawdziwy kasztan jadalny to zupełnie inne drzewo, z rodziny bukowatych, które lubi cieplejszy klimat południowej Europy. Te dwie rośliny łączy głównie podobieństwo owoców i myląca nazwa.

Różnica jest ważna, bo nasiona kasztanowca są dla człowieka trujące. Pieczone kasztany z jarmarku to owoce kasztana jadalnego, a nie te z parkowej alejki.

Koń w nazwie

Kasztanowiec pochodzi z górskich terenów Półwyspu Bałkańskiego. W XVI wieku europejscy podróżnicy zobaczyli go w Stambule, gdzie był drzewem ozdobnym, a jego nasionami leczono kaszel u koni. Stąd łacińska nazwa gatunku: hippocastanum, czyli dosłownie „koński kasztan”.

Do Polski kasztanowiec trafił najpóźniej w pierwszej połowie XVII wieku. Przez długi czas sądzono, że pochodzi z Indii. Dopiero pod koniec XVIII wieku odkryto jego dziko rosnące populacje w Grecji.

Mały motyl, duży problem

Jeśli latem widzisz kasztanowiec z brązowymi, jakby przypalonymi liśćmi, to najpewniej robota szrotówka kasztanowcowiaczka. To motylek wielkości około 5 milimetrów, po raz pierwszy zauważony w 1984 roku w Macedonii. Jego gąsienice drążą korytarze wewnątrz liści.

Szrotówek zimuje jako poczwarka w opadłych liściach. Dlatego jesienne grabienie i usuwanie liści spod kasztanowców to jeden z najprostszych sposobów, by przerzedzić kolejne pokolenie szkodnika.

Po co komu kasztany

Nasiona kasztanowca są cennym pokarmem dla saren i jeleni. Wykorzystuje się je też w farmacji jako składnik leków na układ krążenia. A dla większości z nas pozostają po prostu najpiękniejszym symbolem jesieni – materiałem na ludziki, korale i wspomnienia.

Jak będzie wyglądać spotkanie

  • Zbieramy kasztany, które już spadły. Nie strącamy ich z drzew.
  • Uczymy się odróżniać kasztanowca od kasztana jadalnego.
  • Szukamy na liściach śladów szrotówka i opowiadamy, jak mu przeciwdziałać.
  • Kasztany można zabrać do domu.

Weź wygodne buty, ubranie na jesienną pogodę i torbę na kasztany.

Kiedy: sobota, 26 września 2026, 7 rano
Zbiórka: okolice leśniczówki w Dębinie
Udział: bezpłatny

Do zobaczenia pod kasztanowcami!