Czy wiesz, na co patrzysz? Lśniący, gładki, brązowy jak wypolerowane drewno. Kasztan to jeden z pierwszych skarbów, jakie zbieraliśmy w dzieciństwie. Tylko że to, co nazywamy kasztanem, wcale nim nie jest. To nasiono kasztanowca – drzewa, które przywędrowało do Polski z Bałkanów kilkaset lat temu i do dziś skrywa kilka zaskakujących historii. Zapraszamy na jesienne zbieranie kasztanów w okolicach Dębiny.
Kasztan, który nie jest kasztanem
Kasztany, które zbieramy w parkach, to nasiona kasztanowca zwyczajnego. Prawdziwy kasztan jadalny to zupełnie inne drzewo, z rodziny bukowatych, które lubi cieplejszy klimat południowej Europy. Te dwie rośliny łączy głównie podobieństwo owoców i myląca nazwa.
Różnica jest ważna, bo nasiona kasztanowca są dla człowieka trujące. Pieczone kasztany z jarmarku to owoce kasztana jadalnego, a nie te z parkowej alejki.
Koń w nazwie
Kasztanowiec pochodzi z górskich terenów Półwyspu Bałkańskiego. W XVI wieku europejscy podróżnicy zobaczyli go w Stambule, gdzie był drzewem ozdobnym, a jego nasionami leczono kaszel u koni. Stąd łacińska nazwa gatunku: hippocastanum, czyli dosłownie „koński kasztan”.
Do Polski kasztanowiec trafił najpóźniej w pierwszej połowie XVII wieku. Przez długi czas sądzono, że pochodzi z Indii. Dopiero pod koniec XVIII wieku odkryto jego dziko rosnące populacje w Grecji.
Mały motyl, duży problem
Jeśli latem widzisz kasztanowiec z brązowymi, jakby przypalonymi liśćmi, to najpewniej robota szrotówka kasztanowcowiaczka. To motylek wielkości około 5 milimetrów, po raz pierwszy zauważony w 1984 roku w Macedonii. Jego gąsienice drążą korytarze wewnątrz liści.
Szrotówek zimuje jako poczwarka w opadłych liściach. Dlatego jesienne grabienie i usuwanie liści spod kasztanowców to jeden z najprostszych sposobów, by przerzedzić kolejne pokolenie szkodnika.
Po co komu kasztany
Nasiona kasztanowca są cennym pokarmem dla saren i jeleni. Wykorzystuje się je też w farmacji jako składnik leków na układ krążenia. A dla większości z nas pozostają po prostu najpiękniejszym symbolem jesieni – materiałem na ludziki, korale i wspomnienia.
Jak będzie wyglądać spotkanie
- Zbieramy kasztany, które już spadły. Nie strącamy ich z drzew.
- Uczymy się odróżniać kasztanowca od kasztana jadalnego.
- Szukamy na liściach śladów szrotówka i opowiadamy, jak mu przeciwdziałać.
- Kasztany można zabrać do domu.
Weź wygodne buty, ubranie na jesienną pogodę i torbę na kasztany.
Kiedy: sobota, 26 września 2026, 7 rano
Zbiórka: okolice leśniczówki w Dębinie
Udział: bezpłatny
Do zobaczenia pod kasztanowcami!
